Ordiziako Azoka

Azokaren jatorria 1512ko martxoaren 18an gertatutako sutean bila daiteke. Sutea hain izan zen handia, non Zumaiako Batzar orokorrek herria berreraikitzeko laguntza eman baitzuten. Horrez gain, ?????? herria berreraikitzen lagundu zuen eta urteko asteazken guztietan azoka askea antola zedin erregeak eskubidea eman zuen. Dena den, hirugarren sektorea garrantzi handikoa izan da betidanik Ordizian, merkatari asko egon baitira, eta horregatik Ordiziako feriak gorengo maila lortu du. Oriako eskualdeko nekazal aberastasuna eta lantegi zein industria multzoa dira XVI Mendeari gaur egunerarte indar handiz antolatu den azoka horren oinarriak. Ordizia, Donostia eta Nafarroa muga arteko portu lehorra izatea ere izan daiteke arrakasta horren jatorria. Merkatua sustraitua egon da, eta beste herri batzuk azoka antolatzeko egin dituzten ahaleginek huts egitea dugu horren froga. Herriko plaza txikiegia egin zen postua eskatzen zuten merkatari guztientzat, eta horregatik handitu egin behar zuten, gaur egun duen tamaina lortu arte. Nafarroako Sakana, Otzaurre, Brinkola, Zumarraga, Urretxu, Aguraindik…etorritako baserritar eta abeltzainek ekarritako produktua salerosteko ibiltzen dira astero-astero saltzaile eta erosleak.

Ordiziako azoka

Ordiziako azoka, iaz arte, asteazkenetan bakarrik izaten zen, baina orain asteazkenetan eta ostiraletan izaten da. Ordiziako azokara era guztietako gauzak eramaten dituzte, horregatik da hain ospetsua.

Han loreak, barazkiak, berdurak, gazta, txitoak oiloak… saltzen dituzte. Baserritarrak inguruko herri txikietatik eta baita inguruko mendietatik ere etortzen dira. Baserritarrak oso goiz esnatzen dira beraien postuak irekitzeko eta eguardira arte egoten dira bertan.

Gainera, urtean zehar, feri bereziak egoten dira. Beste egunetan egoten diren gauzak egoten dira, baina baita guza gehiago ere, adibidez: Oreinak, behiak, txekorrak, indioilarrak…

Hau da Ordiziako azokari buruzko laburpen bat.

Technorati Etiketak:

, , , ,

Ordiziako festak

Ordiziak, Santa Ana egunean, uztailaren 26an, ospatzen ditu herriko festa nagusiak. Hurrengo egunean Esku-dantza dantzatzen da, “Santaneroen dantza” delakoa, eta bertan herrian urte horretan ezkondu diren bikote ezkonberriek parte hartzen dute. Ordiziako festak oso ezagunak dira, bertan egon ohi den giro bikaina dela eta, eta besteak beste, tanborrada, nazioarteko txirrindulari froga, uztailaren 27an, Koadrilen egunean bizi ohi den giroa, e.a… aipa daitezke.

Irailean Euskal Festak ospatzeaz gain, Nekazal Feria egin ohi da, eta hain ospetsu bilakatu den ardi esnez egindako gazta Lehiaketa antolatzen da. Bertan biltzen dira Estatuko gastronomo famatuenak,urtean zehar mendietan egun horren zain, beren lana gorde duten 90 artzainak adi-adi begira dituztela. Abenduan ere Azoka berezi bat ospatzen da, Eguberri ondorengo asteazkenean hain zuzen ere, eta bertan errezil-sagar, fruitu lehorrak …

Technorati Etiketak:

, , ,

Ordiziako datu geografiak

Ikuspegi orokorra 1987

Ordizia, Gipuzkoako hegoaldean dago kokaturik, Goierriko eskualdean, Oria ibaiko haranaren goialderantz, Tolosako epaibarrutiaren barruan. Bere koordenatu geografikoak hauek dira, mendebaldeko longitudea 1° 30′ 30″eta iparraldeko latitudea 43° 03′ 10″. Herrigunea, udalerriaren erdialdean dago, Oria ibaiaren ezkerraldeko lautadan eta 155 bat m.ko latitudean. Udalerria ibai haranean kokatuta dago, lurra ibaiz bi aldeetatik igotzen da, altuera haundiegia lortu gabe, gehiengo altuera iparmendebalderantz lortuz, Odetagoenan (729 m.), hain zuzen, udalerriko hegoaldean altuera gutxitzen joaten da, Etxazpi-Putzuaranen (Oiangu) 328 m.etara iritsiz. Udalerriko gutxiengo altuera San Juanen dago 130 m. Sare hidrografikoa horrela dago osatuta, Oria ibaiak egomendebaldetik ipar-mendebaldera zeharkatzen du lurraldea, eta lurra ureztatzen duten beste zenbait erreka daude, aipagarrienak hauek direlarik: Mariaratz mendebaldeko mugan eta San Juan ekialdekoan. Arama eta Lazkaoko herrietako mugeetan, Amundarain ibaia eta Sempere-berri erreka daude. Udalerria kokatuta dagoen lurra, gehiengo batean Oria ibaiko lubera da,inguruko lurrak, berriz, flyschoide sedimentu desberdinez osatuta daude, harearrizko-kararrizko-buztintsu. Landaretzak, klima heze-epel eta euri-zaparrada ugariren ezaugarriak biltzen ditu,horregatik kaduzifolio atlantiar adartsuez osatuta dago, haritza, gaztainondo eta pagoaren gisakoak, hauen hedadura gutxituz joan da baso-landatzea dela medio, insigni pinua landatu baita errentabilitate industriala haundiagoa duelako. Mugak. Ordiziak Itsasondo du iparraldeko mugan, San Juanen dagoen errekako zati bat eta Aramatik bereizten duen Amundarain ibaia. Ekialdean Oria eta Amundarain ibaiak ditu. Hego-ekialdean Zaldibia du mugarria. Hegoaldean,Lazkao herritik bereizten duen Sempere-Berri erreka. Mendebaldean, Lazkao eta Beasain, Mariaratz errekak zeharkatzen duen tokitik eta ipar-mendebaldean Beasain. Antolaketa. Herrigune nagusia alde zaharraren inguruan dago, bere itxura eliptikoak behe-Erdi Aroa dakarkigularik gogora. Karlistaden ondoren, herriko harresiak bota ziren eta herria zabaldu zen alde zaharraren inguruan, eta garai bateko errepide nazionalari jarraituz, egungo Filipineta eta Urdaneta kaleetaraino. Herriaren zabalketa 60 eta 70eko hamarkadetan gertatu zen,udalerriko ekialdean, alegia, Otegi-Enea, Altamira eta Bustuntza auzoak sortu zirenean Oria ibairen eskubialdean. Azkeneko zabalketa haundia Sanperio eta Arramendi kale inguruan gertatu da. Beasain, Lazkao eta Ordiziako garapen hiritar eta industrialak, Oria haraneko udalerrien arteko mugak nahasten ditu.

Biztanlegoa. XV. mendearen bukaeran Ordiziak 500 biztanle inguru zituen. Biztanlegoaren gehikuntza mantso baina eten gabe gehituz joan zen XIX. mendearen bukaerara arte, geroztik 80ko hamarkadara arte gehikuntzaren erritmoa areagotu zen. 80ko urteaz geroztik, biztanlegoa gutxituz joan da poliki-poliki. Urtea Bizt.

Technorati Etiketak:

, , ,